Je hebt vast wel eens de uitspraak gehoord 'als je niet weet waar je naar toe wilt gaan zal elke weg je er brengen' (Lewis Carroll). Wij kunnen er aan toevoegen: het brengt je overal en nergens. Als je wílt slagen in het leven is het verstandig om je acties richting te geven. Doelstellingen werken als een soort kompas. Om je te helpen bij het formuleren van winnende doelstellingen en het realiseren ervan, vind je hieronder een praktisch 7-stappenplan.

Stap 1: bepaal wat je wenst te bereiken

Iedere doelstelling gaat gepaard met een leerproces. Stel jezelf de vraag wat je uiteindelijk wenst te bereiken en wat je moet doen om dat te realiseren. Formuleer je doelstellingen in korte en krachtige bewoordingen. Pas op. Beperk het aantal doelstellingen. Als je teveel doelen tegelijkertijd formuleert leidt dit tot versnippering van je energie, tijd en middelen. Bovendien is de kans op verwarring aanzienlijk.

Stap 2: wees duidelijk

Vage doelstellingen geven vage resultaten. Denk aan de spreuk van Lewis Carroll! Werk een concreet plaatje in je hoofd uit. Overdrijf hierbij niet. Het moet in grote lijnen duidelijk zijn wat je wenst te bereiken. Meer dan dat is ook niet nodig. Uit onderzoek blijkt dat succesvolle mensen voor slechts '60% doelgericht zijn'. Dat wil zeggen: ze richten zich op hun doelen maar zijn er niet de hele dag mee bezig. Ze neuzelen evenmin over allerlei onbelangrijke details.  

Gebruik de bekende SMART-formule. SMART staat voor:

• Specifiek (zou je het een ander kunnen uitleggen?)
• Meetbaar (kun je meten of je het straks hebt gehaald?)
• Actiegericht (zet het aan tot actie?)
• Realistisch (is het niet te hoog gegrepen?)
• Tijd (wanneer moet je het gerealiseerd hebben?)

Stap 3: stel een deadline

Uitstel is de moeder van alle mislukkingen. Denk aan de slogan van Nike: 'just do it!' Een doel veronderstelt het ondernemen van actie. Deadlines dwingen je daadwerkelijk actie te ondernemen. Deel langetermijndoelen op in kleine hapklare brokken.

Werk met (enkele) doelen op korte en middellange termijn. Hoe preciezer de deadline en de omschrijving van het brokje van de grote doelstelling die je wilt bereiken, hoe groter de kans dat je de deadline haalt. Neem na het halen van de deadline de tijd om te evalueren, stel jezelf de volgende vragen:

• Ben je tevreden over de uitvoering?
• Wat ging fout?
• Wat ging goed?
• Wat heb je er van geleerd?
• Hoe kun je dingen (nog) beter doen?

Corrigeer eventuele volgende stappen op weg naar 'het grote doel'.

Stap 4: werk met een doe-lijst

Schrijf alles op wat nodig is om het doel te bereiken. Kijk of deze activiteiten binnen het reguliere werkschema passen en wat je kunt veranderen als dat niet het geval is. Een 'doe-lijst' is een vreselijk handig hulpmiddel. Het is een geheugensteun en bovendien ben je na afloop in staat te controleren of de doelen werkelijk zijn gehaald. Bovendien geeft het een heerlijk gevoel taken die zijn volbracht, 'af te vinken' op je lijst.

Stap 5: breng volgorde aan op de doe-lijst

Kijk wat eerst gedaan moet worden. Orden activiteiten naar afhankelijkheid en samenhang. Zorg voor een logische volgorde en plan deze in je agenda voor de komende dagen, weken of maand(en). Verdeel je activiteiten over de volgende categorieën:

-  A - belangrijk en dringend,
-  B - belangrijk maar niet dringend,
-  C - niet belangrijk, maar wel leuk om te doen,
-  D - delegeren: activiteit kan door een ander worden gedaan,
-  E - elimineren, levert geen bijdrage aan je doelstellingen.

Heb je meerdere 'A-taken' verdeel deze dan weer in volgorde van belangrijkheid en nummer ze A1, A2, A3 enzovoort. Doe hetzelfde met de B, C en D-taken.

Stap 6: werk met prioriteiten

Begin aan de taak met de hoogste prioriteit en maak deze af voordat je aan een nieuwe opdracht begint. Maak een concrete afspraak met jezelf en zet deze in je agenda: plaats, datum en tijdstip. Maak de doe-lijst dagelijks voor de volgende dag. Je weet de volgende dag dan precies wat je moet doen. Bekijk in het weekend of aan het begin van de week wat je gaat ondernemen.

Let op. Denk aan de belangrijke / niet dringende taken. Deze zijn vaak bepalend voor het slagen van je missie. Helaas schieten er vaak bij in omdat ze...? Niet dringend zijn. Dus schuiven mensen juist deze belangrijke taken op de lange baan en komt er uiteindelijk niets van terecht.

Stap 7: ga aan de slag

Papier is geduldig, maar het komt op daden aan. Word je een beetje moedeloos bij het aanschouwen van je doe-lijst en je doelstellingen? Ga dan na of dit werkelijk is wat je wilt. Vereenvoudig en schrap. Hoe dan ook: ga aan de slag. 

Tip. Veel taken lijken vanwege hun urgente karakter belangrijk, maar zijn het vaak niet. Schrap deze zoveel als mogelijk is, of werk ze snel weg.

Het is druk en je wordt vast regelmatig gestoord tijdens je werkzaamheden door klanten en collega's. Plan daarom enkele tijdstippen per dag waarop je niet gestoort wenst te worden. Doen ze het toch? Vraag dan simpel aan de betreffende persoon: hoe zou jij dit zelf oplossen?

Als mensen worden geconfronteerd met een probleem kiezen ze vaak de weg van de minste weerstand: eventjes aan iemand anders vragen. Ze denken zelf niet na over het probleem. Wees assertief en vraag of je collega later terugkomt als hij niet zelf de oplossing heeft bedacht. Voordeel voor jou: minder onderbrekingen en je kunt je concentreren op je eigen taken!

Bedenk wat de vader des vaderlands, Willem van Oranje, ooit heeft gezegd: 'Voor wie niet weet welke koers hij wil volgen, bestaat er geen gunstige wind.